1. Lí do dẫn đến bệnh sởi ở trẻ
• Lây qua đường hô hấp.
• Lây trực tiếp nếu bệnh nhân ho, hắt hơi, nói chuyện…
• Lây gián tiếp ít gặp bởi virus sởi dễ bị diệt ở ngoại cảnh.

 benh-soi-o-tre-duoi-1-tuoi-2

Bệnh sởi hình thành nên bởi siêu vi sởi. Bệnh này thường lây đến nỗi 90% các người tiếp xúc với người có bệnh sẽ bị lây sởi khi chưa tiêm phòng ngừa. Siêu vi sởi có ở mũi và cổ họng của bệnh nhân.
Họ thường đã có khả năng lây bệnh cho người khác 4 ngày trước lúc vết đỏ có mặt. Lúc bệnh nhân ho, hắt xì, hoặc nói chuyện, các giọt nước nhỏ xíu có mang siêu vi sẽ bắn ra không khí và người khác có thể hít vào hay các giọt này có thể rơi xuống một nơi nào đó như mặt bàn, điện thoại…Lúc ta sờ vào các nơi này và đưa tay lên mũi hay miệng, ta sẽ bị lây bệnh, nên bạn nên cẩn thận chăm sóc sức khỏe bé khi có mầm bệnh gần đấy.
Nếu siêu vi sởi vào cơ thể bệnh nhân, chúng hay mọc vào trong các tế bào đằng sau cổ họng và phổi. Rồi bệnh sẽ lan khắp cơ thể kể cả hệ hô hấp và da.
-Mầm bệnh:
Là virus sởi thuốc họ Paramyxoviridae, virus hình cầu, đường kính 120 – 250nm, sức chịu đựng yếu, dễ bị diệt với các thuốc khử trùng thông thường, ánh sáng mặt trời, sức nóng… Ở nhiệt độ 56 độ C bị diệt trong 30 phút.
Virus sởi có hai kháng nguyên
• Kháng nguyên ngưng kết hồng cầu (Hemagglutinin).
• Kháng nguyên tan hồng cầu (Hemolysin)
Nếu virus vào trong cơ thể bệnh nhân sẽ kích thích sinh kháng thể. Bằng kĩ thuật kết hợp bổ thể và kĩ thuật ức chế ngưng kết hồng cầu… hỗ trợ cho chẩn đoán bệnh.
Kháng thể xuất hiện từ ngày thứ 2 – 3 sau lúc mọc ban và tốn tại lâu dài. Miễn dịch trong sở là miễn dịch bền vững.

benh-soi-o-tre-duoi-1-tuoi-1

2. Triệu chứng bệnh sởi ở trẻ
Khoảng 10 tới 12 ngày sau khi tiếp xúc với siêu vi sởi, các triệu chứng sau đây có khả năng xảy ra:
• Sốt
• Ho khan
• Chảy nước mũi
• Mắt đỏ
• Không chịu được ánh sáng
• Các nốt nhỏ xíu với trung tâm mầu xanh trắng xuất hiện bên trong miệng nơi gò má. Các nốt này có tên là đốm Koplik.
• Người mọc ra các đốm đỏ lớn, phẳng, chập vào nhau

3. Những biến chứng của bệnh sởi
-Biến chứng đường hô hấp
-Viêm thanh quản
Giai đoạn sớm, là bởi virus sởi: có mặt ở giai đoạn khởi phát, giai đoạn đầu của mọc ban thường mất theo ban,hay có Croup giả, gây cơn khó thở do co thắt thanh quản.
Giai đoạn muộn: bởi bội nhiễm (hay gặp do tụ cầu, liên cầu, phế cầu…), xuất hiện sau mọc ban. Diễn biến hay bị nặng: sốt cao vọt lên, ho ông ổng, khàn tiêng, khó thở, tím tái.
-Viêm phế quản
Hay là do bội nhiễm, xuất hiện vào cuối thời kì mọc ban. Biểu hiện sốt lại, ho nhiều, nghe phổi có ran phế quản, bạch cầu tăng, neutro tăng, X quang có hình ảnh viêm phế quản.
-Viêm phế quản – phổi
Bởi bội nhiễm, hay xuất hiện muộn sau mọc ban. Biểu hiện nặng: sốt cao khó thở, khám phổi có ran phế quản và ra nổ. X quang có hình ảnh phế quản phế vêm (nốt mờ rải rác 2 phổi). Bạch cầu tăng, neutro tăng, thường là nguyên nhân gây tử vong trong bệnh sởi, nhất là ở trẻ nhỏ.
-Biến chứng thần kinh
-Viêm não – màng não – tủy cấp
Là biến chứng nguy hiểm gây tử vong và di chứng cao. Gặp ở 0,1 – 0,6% bệnh nhân sởi. Thường gặp ở trẻ lớn (tuổi đi học), vào tuần đầu của ban (ngày 3 – 6 của ban). Khởi phát đột ngột, sốt cao vọt co giật, rối loạn ý thức: u ám – hôn mê, liệt ½ người hoặc 1 chi, liệt dây III, VII hay gặp hội chứng tháp – ngoại tháp, tiểu não, tiền đình…
Viêm màng não kiểu thanh dịch (do virus).
Viêm tủy: liệt 2 chi dưới, rối loạn cơ vòng.
Cơ chế: có 2 giả thuyết, cho là phản ứng dị ứng hay là phản ứng miễn dịch bệnh lí.
-Viêm màng não
• Viêm màng não thanh dịch do viru sởi
• Viêm màng não mủ sau viêm tai do bội nhiễm.
• Viêm não chất trắng bán cấp xơ hóa(Van bogaert)
Thường gặp ở tuổi 2 – 20 tuổi, xuất hiện muộn sau vài năm, điều này nói lên virus sởi có thể sống tiềm tàng nhiều năm trong cơ thể bệnh nhân có đáp ứng miễn dịch bất thường. Diến biến bán cấp từ vài tháng đến 1 năm. Bệnh nhân chết trong tình trạng tăng tương lực cơ và co cứng mất não.
-Biến chứng đường tiêu hóa
Viêm niêm mạc miệng
Lúc đầu do virus sởi, thường hết cùng với ban.
Muộn thường do bội nhiễm
Cam mã tấu (noma)
Có mặt muộn, bởi bội nhiễm xoắn khuẩn Vincent là một loại vi khuẩn hoại thư gây loét niêm mạc miệng, lan sâu rộng vào xương hàm gây hoại tử niêm mạc, viêm xương, rụng răng, hơi thở hôi thối.
-Viêm ruột
Bởi bội nhiễm những loại vi khuẩn như shigella, E. coli…
-Biến chứng tai – mũi – họng
• Viêm mũi họng bội nhiễm
• Viêm tai – viêm tai xương chũm.
• Biến chứng do suy giảm miễn dịch
• Dễ mắc thêm các bệnh khác như lao, bạch hầu, ho gà…

4. Chăm sóc trẻ bị sởi ngay tại nhà
-Điều trị
Đa số là điều trị triệu chứng – săn sóc và nuôi dưỡng.
• Hạ sốt: phương pháp vật lí, thuốc hạ sốt thông thường (Paracetamol).
• An thần.
• Thuốc ho, long đờm
• Kháng histamin: Dimedron, Pipolphen.
• Sát trùng mũi họng: nhỏ mắt nhỏ mũi bằng dung dịch Chloromycetin, Argyrol…
• Kháng sinh chỉ dùng khi có bội nhiễm và dùng cho trẻ dưới 2 tuổi, và trẻ suy dinh dưỡng.
• Nếu có biến chứng: viêm thanh quản, viêm não, sởi ác tính thì dùng kháng sinh và corticoid.
• Những cách hồi sức tùy theo triệu chứng của bệnh nhân: hồi sức hô hấp khi có suy hô hấp (thở O2, hô hấp hỗ trợ…) hồi sức tim mạch…
• Chế độ ăn uống tốt.
-Dự phòng
• Gramma globulin 40mg/kg sử dụng phòng bệnh khẩn cấp cho trẻ suy dinh dưỡng, hoặc trẻ đang bị một bệnh khác… mà có tiếp xúc với trẻ bị sởi.
• Vacxin sởi: vacxin sống, giảm độc lực dùng cho trẻ 6 – 9 tháng tuổi trở lên, có tác dụng bảo vệ cao. Vacxin sởi là một vacxin bắt buộc trong “Chương trình tiêm chủng mở rộng” ở nước ta hiện nay. Từ đấy mà, hiện nay tỷ lệ mắc bệnh và tỷ lệ tử vong do sởi đã giảm nhiều.

benh-soi-o-tre-duoi-1-tuoi-3
5. Trẻ bị sởi nên kiêng gì
• Đều đặn nhiều lần rửa mặt, lau miệng cho bé, thay ga, đệm, quần áo để đảm bảo giữ vệ sinh. Lau người cho trẻ hàng ngày bằng khăn sạch, mềm.
• Kiêng gió, kiêng bẩn, cách ly trẻ, cho trẻ ở phòng thoáng, sáng, tránh gió lùa.
• Tránh cho trẻ ăn các loại thức ăn chứa protein gây dị ứng như kiêng dùng các loại thủy sản, cá rô, cá chép, cá hoa vàng, cua, tôm càng, tôm nõn, cá diếc, sò, nghêu, các loại thịt dê, thịt chó, thịt gà, vịt, ngựa, lừa, các loại côn trùng như chấu chấu, kén nhộng, các loại rau kích thích như ớt, rau thơm, các thứ gia vị thơm cay như hoa hồi, bột hạt cải…
• Khi trong giai đoạn bị bệnh sởi, nên ăn thức ăn lỏng, dễ tiêu hoá và uống nhiều nước hoa quả. Cho trẻ ăn nhiều rau chân vịt, cải trắng, cà rốt, củ cải, táo, lê, đào… sẽ cung cấp năng lượng cho trẻ, giúp trẻ nhanh chóng phục hồi sức khoẻ.
• Nếu bị sởi, trẻ rất dễ bị mất nước do nôn, tiêu chảy và đi tiểu nhiều, vì vậy cần phải được bù nước bằng cách cho trẻ uống nhiều nước, khoảng 6 -8 cốc nước/ngày để giảm thiểu tình trạng mất nước của cơ thể. Không nên uống các loại nước kích thích, có ga.
• Nhỏ thuốc mũi hoặc mắt cho trẻ bằng nước muối sinh lý hoặc thuốc nhỏ mắt mũi chuyên dùng khoảng 3, 4 lần/ngày
• Khi trẻ không bị biến chứng thì tuyệt đối không dùng kháng sinh, chỉ nên dùng B1, vitamin C liều cao. Khi con yêu bị biến chứng khi liên tục bị sốt thì nên hạ nhiệt theo chỉ định của bác sĩ và đưa trẻ đến bệnh viện uy tín để theo dõi và điều trị

6. Phương pháp ngăn chặn sởi ở trẻ
• Sử dụng khăn hoặc tay che miệng khi ho, hắt hơi.
• Rửa tay trước lúc ăn và trước lúc chế biến thức ăn cho trẻ.
• Vệ sinh môi trường: Tẩy trùng sàn nhà, đồ chơi trẻ em, dụng cụ, vật dụng của trẻ
• Tiêm phòng vắc-xin sởi cho trẻ từ 9 tháng tuổi là cách chủ động để phòng ngừa bệnh sởi.
Mong rằng với những chia sẻ trên đây các mẹ sẽ có cách chăm sóc con yêu của mình một cách tốt nhất giúp bé yêu nhanh chóng lành bệnh không để lại những dấu hiệu hay tác động tới cơ thể. Chúc các bé luôn khỏe mạnh phát triển toàn diện và hãy luôn đồng hành ủng hộ cho chúng tôi để biết thêm nhiều thông tin thú vị nhé.